Checklist

Checklist: nalatenschappen en goede doelen

Bij het bereiken van een bepaalde leeftijd, staat men op een gegeven moment wel eens stil bij het overlijden en wat er allemaal geregeld moet worden. De uitvaart is bij de meeste mensen afgedekt via een uitvaartverzekering of men heeft er zelf voor gespaard. De vraag over wat er met de nalatenschap wordt gedaan, blijft echter vaak onbeantwoord. Bijvoorbeeld doordat er geen kinderen of andere erfgenamen zijn of simpelweg omdat er tot op heden nooit bij stil is gestaan.

De nalatenschap wordt bij wet volgens het erfrecht verdeeld als er geen testament aanwezig is. Het is door een testament op te stellen mogelijk om zelf te bepalen wat er met het vermogen en bezittingen moet gebeuren na het overlijden. Wettelijke erfgenamen, zoals kinderen hebben overigens volgens het erfrecht recht op een vast deel van de erfenis. Dat wordt de legitieme portie genoemd.

Nalatenschap schenken

Er zijn steeds meer mensen die ervoor kiezen om een deel of de gehele nalatenschap aan een of meerdere goede doelen te schenken. Misschien zet u dat aan het denken over wat u met uw nalatenschap wilt doen. Wellicht besluit u na uw overwegingen zelf ook een deel aan een goed doel na te laten. Wie het voornemen heeft om de nalatenschap aan een goed doel te schenken of te verdelen over meerdere goede doelen, krijgt met een aantal zaken te maken.

Onderstaande checklist geeft inzicht in de stappen die moeten worden ondernomen bij het schenken van de nalatenschap aan een goed doel.

Goede doelen selecteren

Bij het nalaten van het vermogen aan een goed doel, komt uiteraard de vraag om de hoek kijken aan welk goed doel de schenking plaatsvindt. Misschien hebt u al wel een of meerdere goede doelen op het oog. Deze kunnen dan genoteerd worden. Indien dat nog niet het geval is, kunt u eerst op onderzoek uitgaan en ontdekken naar welk goed doel uw hart uitgaat. Het is ook mogelijk om eerste een lijstje met goede doelen te maken en deze af te strepen tot er een of meerdere opties overblijven. Het is altijd een persoonlijke keuze om een goed doel op te nemen in een testament. Het is dan ook goed voor te stellen dat men geen overhaaste beslissingen wenst te nemen. Er zijn goede doelen die graag een oriënterend gesprek aangaan om in alle vertrouwelijkheid de mogelijkheden te bespreken. Wie dat wenst, kan dan ook vooraf in contact treden met het goede doel om daarna een definitief besluit te nemen.

Legaat of erfgenaam?

Bij het schenken van de nalatenschap is het belangrijk om te bepalen of er sprake zal zijn van het opnemen van een legaat voor goede doelen of dat er sprake zal zijn van het benoemen van een goed doel als erfgenaam. Bij een legaat is het doorgaans zo dat er een vast bedrag aan een specifiek goed doel of meerdere goede doelen wordt geschonken. Bij een legaat kunnen eveneens bezittingen in het testament worden benoemd. Het benoemen van
een goed doel als erfgenaam strekt in dat opzicht uiteraard veel verder. In deze situatie zal het zo zijn dat de nalatenschap in percentages verdeeld wordt en in de vastgestelde verhouding onder het goede doel en eventuele andere erfgenamen wordt verdeeld. Er is daarnaast nog een optie en dat is dat u een goed doel opricht en in het testament benoemt tot erfgenaam. De laatstgenoemde mogelijkheid wordt overigens het minst vaak benut.

Nultarief bij nalatenschap

Het is prettig om te weten dat de nalaten- schap geheel aan het goede doel verstrekt zal worden. De Belastingdienst hanteert bij nalatenschappen voor goede doelen het zogenoemde nultarief. Dat betekent dat het goede doel er geen erfbelasting over hoeft af te dragen aan de Belastingdienst. Het goede doel dient dan wel over een ANBI-status te beschikken. Deze afkorting staat voor Algemeen Nut Beogende Instel- lingen. De Belastingdienst verstrekt een ANBI-status aan een instelling of organisatie als aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan. Door de nalatenschap te schenken aan een goed doel met een ANBI-status kan het vermogen honderd procent ten dienste van het doel komen. In andere situaties zal het goede doel erfrecht dienen te voldoen.

Testament opstellen

Het opstellen van een testament is nodig als er wordt afgeweken van de wet. Dat is het geval indien u na het overlijden een deel of het gehele vermogen wenst te schenken aan een goed doel. De eerste stap voor het laten opstellen van een testament is contact opnemen met de notaris. Tijdens het eerste gesprek worden de wensen ten aanzien van de nalatenschap besproken. Naast het goede doel kunnen er uiteraard ook andere erfgenamen in het testament worden benoemd of een legaat worden opgenomen. Deze informatie wordt in een ontwerptestament in de vorm van een concept opgenomen. Het concept van het testament wordt vervolgens naar u toegezonden ter controle. Er kunnen dan nog gegevens worden aangepast of toegevoegd. Nadat het ontwerptestament uw goedkeuring heeft verkregen, bezoekt u de notaris om het testament te ondertekenen. Er wordt een afschrift van het testament verstrekt en de notaris bewaart het origineel. Tevens zal het testament geregistreerd worden in het Centraal Testamentenregister.